Thoát vị đĩa đệm gồm nhiều nhóm: thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng ... đây là những loại rất thường gặp. Một số bác sĩ Hoa Kì đã làm những nghiên cứu và cho rằng có tới gần 70% dân số của họ ở tuổi trưởng thành bị các bệnh liên quan đến thoái hóa cột sống, chủ yếu là thoát vị đĩa đệm. Có nghĩa là nếu bạn đi ra đường, nhìn thấy một ai đó và nói rằng anh ta bị thoát vị đĩa đệm thì bạn đã đúng tới 70% rồi.
Tuy nhiên, may mắn cho chúng ta là không phải trường hợp thoát vị đĩa đệm thắt lưng nào cũng chuyển thành bệnh. Khoảng một nửa bị đau thắt lưng. Trong số nhiều người bị đau thắt lưng thì chỉ có một số ít là cần đến bác sĩ. Số còn lại thường sau một đêm nằm ngủ, thức dậy vươn vai, huơ tay huơ chân vài cái là khỏe như thường. Một số ít hơn bị đau thần kinh tọa hoặc có các biểu hiện khác của chèn ép rễ thần kinh.
Người ta cho rằng hình dạng của cái ống sống quyết định ai bị đau, ai không đau. Những người có ống sống dạng tròn là may mắn nhất (may mắn hơn nữa là số này chiếm tỉ lệ nhiều nhất), còn nếu bạn xui xẻo có một cái ống sống hình lá thì khi có thoát vị đĩa đệm là gần như cầm chắc bạn sẽ bị bệnh.
Đau thần kinh tọa thường biểu hiện bằng đau từ thắt lưng, lan dọc theo mặt sau đùi, mặt bên cẳng chân lan tới gót hoặc bàn chân. Ngồi nhiều, làm nặng hoặc đi lại nhiều thì đau tăng lên, nằm nghỉ sẽ bớt đau. Đôi khi ho hoặc cười lớn cũng đau. Khoảng 90% các trường hợp đau thần kinh tọa là do thoát vị đĩa đệm gây ra. Ngoài đau thần kinh tọa, khối thoát vị chèn ép vào rễ thần kinh còn có thể gây ra tê chân, yếu chân, đặc biệt là yếu bàn chân, đi hay bị rớt dép hoặc dễ vấp ngã, khi bệnh nặng có thể bị teo cơ chân hoặc táo bón, tiểu khó.
Người ta chia các biểu hiện của thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng ra làm 4 loại: loại đau âm ỉ lan tỏa ở vùng thắt lưng mà không có đau thần kinh tọa (là loại chiếm tỉ lệ cao nhất), loại đau thắt lưng đột ngột dữ dội, loại đau thắt lưng kèm theo đau thần kinh tọa cùng với tê hoặc yếu… và loại chỉ có tê hoặc yếu mà không có đau. Ngoài ra, các thoát vị đĩa đệm (ở cả thắt lưng lẫn ở cổ) đều có thể làm giảm khả năng hoạt động tình dục, và như vậy hãy đừng vội nghi oan cho ông xã hay bà xã của bạn là đã hết yêu bạn rồi, chẳng qua chỉ là do “lực bất tòng tâm” mà thôi.
Nhiều người khi thấy đau vội đi chụp phim XQuang, và thế nào trên tờ giấy kết quả cũng ghi mấy chữ: gai cột sống thắt lưng ở đốt sống này đốt sống kia. Và thế là hoảng hồn, mất ăn mất ngủ. Có người còn lo viết di chúc. Người miệt vườn thì lên thành phố mong kiếm được bác sĩ chuyên khoa, người thành phố lại về quê tìm những lương y danh tiếng… Kết quả thường là sau một thời gian, các “gai” này không những không mất đi mà còn tăng lên. Bạn hãy đừng vội lo lắng. Những cái “gai” này thường chẳng gây ra cái gì cả đâu, nó chỉ có giá trị chứng nhận là bạn đã già đi rồi thôi. Các “gai” này là do thoát vị đĩa đệm gây ra nhưng chúng ít khi nào chuyển thành bệnh. Còn khi các thoát vị đĩa đệm gây bệnh thì chúng thường chưa kịp gây ra “gai”, cho nên người ta còn gọi đa số các thoát vị đĩa đệm gây ra bệnh là các thoát vị đĩa đệm “mềm” để phân biệt với số rất ít các thoát vị đĩa đệm “cứng” là do các “gai” gây ra bệnh.
Tập luyện và vật lí trị liệu là phương pháp đầu tiên để chữa bệnh này. Chỉ đến khi bệnh nặng người ta mới cần đến thuốc vì thuốc gì cũng vậy (kể cả thuốc Nam hay thuốc Bắc) bao giờ cũng có hai mặt: lợi và hại. Khi bạn có yếu hoặc teo cơ, gây ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hay công việc của bạn, hoặc khi có rối loạn đi tiểu, đi cầu hoặc khi đau hay tê, yếu kéo dài không giảm dù đã được tập vật lí trị liệu và dùng thuốc (ít nhất là 3 tuần) thì các bác sĩ mới cân nhắc đến việc mổ cho bạn.
Có một thời người ta đề cao vai trò của laser và sóng radio cao tần trong việc giảm áp đĩa đệm để điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, việc đề cao quá mức tác dụng của laser và sóng radio cao tần đã dẫn đến hiện tượng lạm dụng kĩ thuật chứ thực ra đối với các trường hợp thoát vị đĩa đệm đã cần mổ rồi thì hoàn toàn không còn có thể giảm áp được bằng laser hay sóng radio cao tần.
Mổ hở là phương pháp mổ truyền thống, đã được các bác sĩ áp dụng từ hàng trăm năm nay. Khoảng 40 năm lại đây mổ hở được cải tiến hơn nhờ việc sử dụng kính hiển vi phẫu thuật nên kết quả mang lại rất khả quan trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, mổ hở (dù có sử dụng kính hiển vi phẫu thuật) cũng vẫn là phương pháp có mức độ xâm lấn cao, thời gian phục hồi sau mổ lâu, tỉ lệ biến chứng còn khá cao.
Các phương pháp mổ điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng nội soi có mức độ xâm lấn ít hơn so với mổ hở, trong đó, các phương pháp nội soi theo nguyên lí do Yeung đề ra (gọi chung là nội soi YES) là một phương pháp có độ xâm lấn nhỏ nhất, cho kết quả tốt nhất với tỉ lệ tai biến thấp nhất. Trong một tương lai không xa, phẫu thuật nội soi YES có thể sẽ thay thế hoàn toàn cho việc mổ hở để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Tập luyện thể thao, đặc biệt là bơi lội, sống trong một môi trường trong sạch, thường xuyên vận động, tránh ngồi lì một chỗ và đừng để cho mình trở thành béo phì sẽ giúp cho cái cột sống của bạn khỏe hơn, không “trở chứng” và “hành hạ” bạn, và cũng dễ gây lòng tin cho bà xã (hay ông xã) của bạn hơn.
TS.BS Võ Xuân Sơn - Tháng 02/2012
.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Bình luận[ 0 ]
Post a Comment