 |
| Thoái hóa cột sống |
Thoái hóa cột sống biểu hiện qua nhiều tình trạng khác nhau: thoái hóa đĩa đệm, phình lồi đĩa đệm, thoái hóa sụn khớp, thoái hóa thân đốt sống, hẹp ống sống, trượt đốt sống (thân đốt ống trượt về phía trước chèn ép vào thân đốt sống liền kề bên dưới)...
Thoái hóa cột sống là yếu tố chính gây ra thoát vị đĩa đệm, từ đó sinh ra gai đốt sống và đau thần kinh tọa. Thoái hóa cột sống còn có thể gây đau lưng, đau cổ hoặc đau dây thần kinh tọa mà không có thoát vị đĩa đệm. Chẳng hạn, quá trình lão hóa có thể làm các bộ phận khác của cột sống trở nên sần sùi, phình to ra và chèn vào các rễ thần kinh gây đau lưng, đau cổ.
Thoái hóa cột sống là căn bệnh phổ biến, thường gặp ở những người lao động mang vác nặng hoặc dân văn phòng ít vận động. Thông thường cột sống bị thoái hóa ở ba vị trí chính: thoái hóa đốt sống thắt lưng (hay gặp nhất), thoái hóa đốt sống cổ và thoái hóa đốt sống lưng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thoái hóa cột sống:
- Sự lão hóa: Đây là nguyên nhân chủ yếu và phổ biến nhất. Theo quy luật tự nhiên các tế bào sụn cột sống lâu dần sẽ già, khả năng sinh sản và tái tạo sụn sẽ giảm dần và hết hẳn, làm chất lượng sụn kém dần, tính đàn hồi và chịu lực giảm. Bao xơ của đĩa đệm bị lão hóa cũng trở nên giòn chứ không còn dai và chắc nữa, do vậy rất dễ bị nứt làm nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài (gây thoát vị đĩa đệm). Nguyên nhân này làm thoái hóa cột sống xuất hiện muộn, thường gặp ở người trên 60 tuổi, tiến triển chậm, tăng dần theo tuổi.
- Yếu tố cơ giới: là yếu tố thúc đẩy sự thoái hóa nhanh, thể hiện ở sự gia tăng lực nén một cách không bình thường lên một diện tích của mặt đĩa đệm cột sống, là yếu tố chủ yếu trong thoái hóa cột sống thứ phát, bao gồm:
+ Ngồi quá nhiều, ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài (ngồi cong lưng, ngồi chúi người về trước, ưỡn người ra sau, ngồi vẹo người, ngồi lệch..) ; Cột sống ít được vận động làm máu kém lưu thông, giảm thẩm thấu chất dinh dưỡng để nuôi dưỡng sụn và đĩa đệm.
+ Thường xuyên bê vác các vật nặng không đúng cách
+ Các dị dạng bẩm sinh làm gù vẹo cột sống, làm thay đổi diện tích tỳ nén bình thường của cột sống.
+ Các biến dạng sau chấn thương, tai nạn, viêm, u làm thay đổi hình thái, tương quan của cột sống.
+ Sự tăng áp lực lên cột sống do tăng cân quá mức (béo phì)
- Các yếu tố khác:
+ Di truyền: cơ địa già sớm.
+ Nội tiết: mãn kinh, tiểu đường, loãng xương, tác dụng phụ của các loại thuốc
+ Chuyển hóa: bệnh Goutte.
+ Chế độ ăn uống không đảm bảo dinh dưỡng
Chính vì các lý do này mà thoái hóa cột sống trở thành căn bệnh thường gặp của xã hội, số người mắc bệnh ngày càng gia tăng. Tỷ lệ thoái hóa cột sống ở nam và nữ là gần như nhau, độ tuổi bị thoái hóa ngày càng "trẻ hóa" (thậm chí mới 13-14 tuổi). Khi cột sống bị thoái hóa, khả năng vận động không còn được tự nhiên nữa.
Diễn biến của bệnh thường từ từ và dễ bị bỏ qua do người bệnh chủ quan. Khi để bệnh nặng mới điều trị thì đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động.
Thoái hóa cột sống thắt lưng:
Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân thấy đau lưng nhiều vào buổi sáng, khi mới ngủ dậy, kéo dài không quá 30 phút. Một thời gian sau, đau lưng sẽ kéo dài cả ngày, tăng khi làm việc nhiều và giảm khi nghỉ ngơi. Thoái hóa cột sống thắt lưng thường ảnh hưởng đến các dây thần kinh tọa làm người bệnh có cảm giác đau từ thắt lưng lan xuống mông, xuống chân khiến không thể đi, đứng được. Đau nhiều nên không cúi được, ngồi xuống không đứng lên ngay được. Lúc đau dữ dội, nhói buốt, khi đau âm ỉ làm hạn chế vận động, đứng vẹo qua một bên. Khi thay đổi thời tiết, ho hay trở mình cũng đau. Kèm theo co cứng cơ cạnh cột sống.
Cơn đau dai dẳng khiến người bệnh mệt mỏi vì mất ăn, mất ngủ, sức làm việc suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng đến sinh hoạt chung của những người xung quanh.
Tác dụng của xà đơn trong phòng ngừa thoái hóa cột sống:
.jpg "Phòng ngừa bệnh thoái hóa cột sống hiệu quả nhất 1") |
| ngừa thoái hóa cột sống |
Suốt cuộc đời người, cột sống phải gánh đỡ sức nặng của cơ thể và của các vật dụng khác khi mang, bê, vác trong các sinh hoạt hàng ngày – kết hợp với các ảnh hưởng từ môi trường sống, chế độ ăn uống, tư thế làm việc, vận động - theo thời gian dần bị yếu đi, độ vững chắc và sự linh hoạt giảm dần, tính đàn hồi kém, cột sống và các thành phần của nó (các đốt sống, đĩa đệm, các lớp sụn, dây chằng...) dần dần bị thoái hóa. Tập xà đơn giúp kéo giãn toàn bộ cột sống một cách tự nhiên, do vậy có các tác dụng hạn chế các tác động cơ giới quá mức lên cột sống, góp phần quan trọng trong ngăn ngừa thoái hóa cột sống. Cụ thể:
+ Làm giảm sự chèn ép của các đốt sống lên đĩa đệm giúp đĩa đệm khỏe mạnh, giảm thiểu việc mài mòn các bao xơ đĩa đệm. Tập xà đơn hàng ngày là biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh thoái hóa đĩa đệm về lâu về dài.
+ Giảm áp lực đè nặng lên bề mặt sụn khớp, tăng cường sự vận động của các khớp xương, tạo điều kiện cho khí huyết lưu thông bổ sung các chất dinh dưỡng nuôi dưỡng các tế bào xương và sụn, giúp xương và sụn khỏe mạnh, tăng khả năng tái tạo, phục hồi.
+ Rèn luyện cơ lưng chắc khỏe để gánh đỡ sức nặng cơ thể cho cột sống
Bạn hãy quan sát động tác sau. Tuy rất đơn giản, nhưng tác dụng rất lớn: toàn bộ cột sống, từ vùng cổ, vai xuống tận dưới thắt lưng đều được luyện tập theo đúng nghĩa, dần dần sẽ trở nên khỏe mạnh và dẻo dai. Các đốt sống được kéo giãn- sức nặng cơ thể không còn chèn ép lên các đĩa đệm và các sụn khớp nữa, khí huyết được lưu thông đầy đủ - giúp bạn phòng tránh thoái hóa cột sống hữu hiệu. Các cơ lưng được rèn luyện sẽ trở nên săn chắc, từ đó hỗ trợ rất tốt cho cột sống trong việc nâng đỡ toàn bộ sức nặng của cơ thể:
Một động tác khác chống mỏi lưng. Bạn sẽ thấy những đốt sống lưng kêu lên răng rắc rất sảng khoái (lưu ý: đây là động tác thích hợp với người bình thường phòng ngừa thoái hóa cột sống. Người bị bệnh cột sống không được tập động tác này).
Đối với dân văn phòng, tập xà đơn có thể tiết kiệm được rất nhiều thời gian. Bởi khi tập xà đơn, không ai có thể đu lâu trên xà quá 5 phút. Chỉ đu một lúc - bạn sẽ cảm thấy mỏi tay hoặc đau bàn tay không thể chịu được - cũng phải buông xà. Tuy vậy, mọi tác dụng bổ ích của môn này vẫn được phát huy đầy đủ trong vài phút ngắn ngủi đó. Vì thế, xà đơn là môn thể thao giúp bạn tiết kiệm được thời gian - có thể "tranh thủ" tập được bất cứ lúc nào.Nếu bạn đặt xà đơn ở nhà - vào buổi sáng, chỉ cần một hai phút sau khi ngủ dậy hoặc trước khi đi làm. Khi tan sở về, cũng chỉ cần đu đưa vài phút trước khi ăn tối để rèn luyện cột sống và tăng cường vận động. Nếu bạn đặt xà đơn ở cơ quan, thì vài phút nghỉ giải lao cũng quá đủ để cho bạn tập. Như vậy, nếu bạn là người có ý thức rèn luyện thân thể lại nhưng quá bận bịu không có thời gian, thì nên lựa chọn những môn thể thao có tính "chớp nhoáng" như xà đơn.
Bạn có thể đặt xà đơn xếp Khánh Trình gần bàn làm việc (ở nhà hay ở cơ quan) hoặc trong phòng ngủ của mình. Khi xong việc hoặc lúc giải lao, hay mỗi sớm mai thức dậy, bạn có thể đu ngay để kéo giãn các đốt sống, chống đau mỏi lưng mà không cần phải đi xa. Sau khi luyện tập, bạn chỉ mất có 8 giây để xếp gọn và để dựa vào tường.
Mỗi ngày bạn chỉ mất vài phút tập xà đơn để có cột sống khỏe mạnh suốt đời. Còn hơn một ngày nào đó lỡ rủi ro mắc bệnh cột sống vừa đau đớn vừa tốn kém vừa mất đi khả năng lao động. Vài phút vận động trên xà còn giúp bạn đốt cháy một phần năng lượng, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh do ít vận động gây ra.Đối với những người đã bị bệnh thoái hóa cột sống, tập xà đơn hàng ngày là một trong những liệu pháp điều trị rất tốt, thể hiện ở các tác dụng sau:
a) Tác dụng cơ học:
- Làm giãn cơ tích cực: trong bệnh lý đau cột sống, sự kích thích rễ thần kinh và đau làm cơ co cứng phản xạ, sự co cứng cơ tác động trở lại làm cho đau càng trầm trọng hơn. Kéo giãn cột sống bằng xà đơn trước tiên sẽ tác động lực lên cơ gây giãn cơ thụ động, giảm co cứng cơ và cắt đứt vòng xoáy bệnh lý đau.
- Làm giảm áp lực nội đĩa đệm: lực kéo giãn dọc theo cột sống sẽ tác động vào nhiều điểm khác nhau của đoạn cột sống làm các khoang đốt được giãn rộng, làm áp lực nội đĩa đệm giảm, và dẫn đến hệ quả là:
+ Làm tăng thẩm thấu nuôi dưỡng đĩa đệm, giúp nhân nhầy và đĩa đệm căng phồng trở lại, tăng dinh dưỡng cho đĩa đệm do đó làm giảm quá trình thoái hóa của đĩa đệm.
+ Có thể giúp thu nhỏ thể tích đĩa đệm bị lồi hoặc thoát vị nếu khối thoát vị chưa bị xơ hóa.
- Điều chỉnh sai lệch của khớp đốt sống và cột sống: trong thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm do chiều cao không gian đốt giảm làm di lệch diện khớp đốt sống. Sự di lệch này tuy nhỏ nhưng nó sẽ thúc đẩy quá trính thoái hóa và kích thích gây đau tăng lên. Kéo giãn cột sống làm điều chỉnh di lệch, tăng tính linh hoạt của khớp đốt sống và giải phóng sự khóa cứng của các khớp đốt sống.
- Giải phóng sự chèn ép lên các rễ và dây thần kinh sống: do làm tăng kích thước lỗ tiếp hợp, giảm thể tích khối thoát vị… từ đó làm giảm kích thích rễ và giảm đau.
b) Tác dụng điều trị:
- Giảm đau: do làm giãn cơ, giảm áp lực nội đĩa đệm làm tăng cường nuôi dưỡng đĩa đệm, giải phóng chèn ép rễ thần kinh, tăng nuôi dưỡng cục bộ.
- Tăng tầm vận động của đoạn cột sống bị hạn chế, khôi phục lại hình dáng giải phẫu bình thường của cột sống.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho đĩa đệm mới bị rạn nứt nhẹ tái tạo lại
- Các bác sĩ thường chỉ định bệnh nhân tập xà đơn để trị liệu kết hợp với phẫu thuật hay uống thuốc nhằm hạn chế tác động xấu của các đốt sống lên sụn khớp hoặc đĩa đệm đang điều trị.
Bài viết liên quan
.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Bình luận[ 0 ]
Post a Comment